Supap Nedir? Supap Ayarı Yapılmazsa Ne Olur?

Motorlu araçların içten yanmalı motorlarında önemli bir rol oynayan supap halk arasında "subap" veya "sübap" olarak da bilinir. Peki supap nedir ve subap ne işe yarar? 

Supap içten yanmalı motorlarda hava ve yakıt karışımının silindire girmesini ve yanmış gazların dışarı çıkmasını kontrol eden mekanik parçalardır. Emme subabı, hava-yakıt karışımının girişini sağlarken egzoz subabı yanma sonrası oluşan gazların dışarı atılmasını gerçekleştirir. Bu sistemin düzgün çalışması, motorun performansı için hayati öneme sahiptir. 

Supap Kapağı Nedir ?

Supap kapakları, motor içinde yer alan emme ve egzoz subapıların açılmasını kontrol eden parçalarlardır. Bu kapaklar, piston hareketi ile birlikte açılıp kapatılarak hava-yakıt karışımının veya yanmış gazların geçişini düzenlerler. Düzgün çalışan supap kapakları, motor performansını etkileyen kritik bileşenleridir.

Supapların Çalışma Prensibi

Supaplar, pistonların yukarı ve aşağı hareketleri ile senkronize bir şekilde çalışarak açılıp kapanma işlemini gerçekleştirir. Piston yukarı hareket ettiğinde emme subabı açılır ve hava-yakıt karışımı silindire girer. Piston aşağı hareket ettiğinde ise egzoz subabı açılır ve yanmış gazlar dışarı atılır. Bu döngü, motorun verimli çalışmasını sağlar. Ancak bu mekanizmanın düzgün işlemesi için subap ayarı kritik bir rol oynar.

Supap Ayarı Nedir?

Subap ayarı içten yanmalı motorlarda emme ve egzoz subaplarının açılıp kapanma zamanlamasını düzenleyen bir işlemdir. Subap ayarı motorun verimli çalışabilmesi için kritik öneme sahiptir. Zamanla subaplar üzerinde oluşan aşınma veya kirlenme gibi faktörler bu ayarların bozulmasına neden olabilir.

Subap Arızaları ve Belirtileri

1.    Motor Sesinde Değişiklikler:
•    Subap arızaları motorun normal çalışma seslerinde anormal tıkırtılar veya vuruntulara neden olabilir.
2.    Güç Kaybı:
•    Subaplar düzgün çalışmadığında motorun içine giren hava-yakıt karışımının ve yanmış gazların dışarı çıkması etkilenir. Bu durum, motor performansında belirgin bir düşüşe yol açar.
3.    Yakıt Tüketiminde Artış:
•    Yanlış çalışan subaplar, yakıtın tam olarak yanmamasına neden olur; bu da yakıt tüketiminde artışa sebep olabilir.
4.    Zorlanmış Motor Çalışması:
•    Motor, subap arızaları nedeniyle zorlanarak çalışabilir ve düzensiz sesler çıkarabilir.
5.    Anormal Egzoz Dumanı:
•    Egzozdan çıkan dumanın rengi veya miktarında anormallikler gözlemlenebilir. Özellikle aşırı miktarda siyah, mavi veya beyaz duman çıkışı subap problemlerinin bir göstergesi olabilir.
6.    Aracın İlk Çalıştırıldığında Duman Çıkması:
•    Araç çalıştırıldığında egzozdan duman çıkıyorsa bu durum subap arızasına işaret edebilir.
7.    Motorun Geç Çalışması:
•    Subap arızaları aracın normalden daha geç çalışmasına neden olabilir.
8.    Titreme ve Dalgalanma:
•    Motorun düzensiz çalışması sonucu titreme ve dalgalanma gibi sorunlar yaşanabilir.
9.    Supap Lastiklerinin Aşınması:
•    Mevsim değişimleri nedeniyle supap lastikleri sertleşebilir ve aşınabilir bu da yağ sızıntısına yol açar.
10.    Supap Yanması:
•    Yüksek ısılara dayanamayarak supapların yanması, özellikle LPG’li araçlarda sıkça görülen bir durumdur.
Bu belirtiler gözlemlendiğinde aracın supap sisteminin kontrol edilmesi önemlidir. Erken müdahale, daha ciddi sorunların önüne geçebilir ve motorun sağlığını koruyabilir.

Subap Ayarı Bozuksa Ne Olur?

Eğer subap ayarı bozuksa motor çeşitli sorunlarla karşılaşabilir:
•    Güç Kaybı: Yanlış ayarlanmış subaplar hava-yakıt karışımının düzgün bir şekilde silindire girmesini engelleyebilir.
•    Yakıt Tüketiminde Artış: Subapların düzgün çalışmaması yakıtın tam olarak yanmamasına neden olur bu da yakıt tüketiminde artışa sebep olabilir.
•    Motor Arızaları: Uzun süreli bozuk ayar durumları motorun genel sağlığını tehdit edebilir ve ciddi arızalara yol açabilir.

Subap Ayarı Nasıl Yapılır?

Doğru subap ayarı yapılmadığında motorun performansı düşebilir ve çeşitli arızalar meydana gelebilir. İşte subap ayarı nasıl yapılır ve detayları:
1.    Gerekli Malzemeler Hazırlayın
•    Sente çakısı
•    Tornavida
•    Kriko
•    Anahtar seti
2.    Motorun Soğumasını Bekleyin
•    İşlem öncesinde motorun tamamen soğuması gerektiğini unutmayın.
3.    Araç Yükseğe Kaldırın
•    Ön tekerlekleri kriko ile kaldırın ve aracı beşinci vitese alarak el frenini çekin.
4.    Subap Kapağını Çıkarın
•    Kaputu açın ve karbüratör kapağını sökün. Subaplar bu kapağın altında bulunur.
5.    Pistonları Sıkıştırma Konumuna Getirin
•    Tekerlekleri hafifçe sağa ve sola çevirerek birinci ve ikinci subapların tepe noktasına gelmesini sağlayın.
6.    Subap Boşluğunu Ölçün
•    Uygun ölçekteki sente çakısını kullanarak subap boşluğunu ölçün. Üreticinin teknik özelliklerine göre ayar yapmalısınız.
7.    Ayar Vidasını Gevşetin
•    Somunun bir anahtar yardımıyla gevşetilmesi gerekir.
8.    Boşluğu Ayarlayın
•    Somun üzerindeki vidayı tornavida ile sıkarak veya gevşeterek uygun boşluğu elde edin.
9.    Somunu Sıkın
•    Uygun boşluk sağlandıktan sonra tornavida ile somunu tekrar sıkın.
10.    Tüm Subaplar için İşlemi Tekrarlayın
•    Diğer subaplar için de aynı işlemleri tekrarlayarak ayarları tamamlayın.
Son Kontroller
•    Tüm işlemler tamamlandıktan sonra subap kapağını yerine takın ve motoru çalıştırarak sesleri kontrol edin.
•    Eğer motor normal çalışıyorsa subap ayarınız başarılı olmuştur.

İlginizi Çekebilir→ Araç Motor Suyu Neden Eksilir?